Web Tasarım
UX ve UI Tasarım Nedir? Arayüz Tasarımı Rehberi
Kullanıcı deneyimi ile arayüz tasarımının farkı, süreç adımları ve iyi bir arayüzün ölçütleri.
UX ve UI çoğu zaman birlikte, hatta birbirinin yerine kullanılır. Oysa biri deneyimin nasıl işlediğiyle, diğeri nasıl göründüğüyle ilgilenir. İyi bir web sitesi ikisinin birlikte çalışmasıyla ortaya çıkar.
UX tasarım nedir?
UX (kullanıcı deneyimi) tasarımı, bir kişinin bir ürünü kullanırken yaşadığı sürecin tamamını tasarlamaktır: aradığını bulabiliyor mu, kaç adımda sonuca ulaşıyor, nerede takılıyor?
- Kullanıcı araştırması
- Bilgi mimarisi
- Kullanıcı akışları
- Wireframe ve prototip
- Kullanılabilirlik testi
UI tasarım nedir?
UI (kullanıcı arayüzü) tasarımı, kullanıcının gördüğü ve dokunduğu her şeyin görsel tasarımıdır.
- Tipografi ve renk
- Butonlar, formlar ve bileşenler
- Boşluk ve hizalama
- İkonlar ve görseller
- Hareket ve geçişler
- Farklı ekran boyutlarına uyum
UX ile UI arasındaki fark
| Kriter | UX | UI |
|---|---|---|
| Odak | Deneyimin nasıl işlediği | Arayüzün nasıl göründüğü |
| Temel soru | Kullanıcı hedefine ulaşabiliyor mu? | Arayüz açık, tutarlı ve çekici mi? |
| Çıktı | Akış, wireframe, prototip | Görsel tasarım, bileşen kütüphanesi |
| Ölçüt | Görev tamamlama, hata oranı | Okunabilirlik, tutarlılık, marka uyumu |
Özetle
Güzel görünen ama kullanıcının aradığını bulamadığı bir site UI açısından başarılı, UX açısından başarısızdır. Tersi de mümkündür.
UX/UI tasarım süreci
1. Araştırma
Kullanıcı kim, ne arıyor, hangi cihazı kullanıyor? İşletmenin hedefi ne? Bu sorular yanıtlanmadan yapılan tasarım varsayıma dayanır.
2. Bilgi mimarisi
Hangi sayfalar olacak, nasıl gruplanacak, menüde ne görünecek? Bu aşama aynı zamanda sitenin SEO yapısını da belirler.
3. Wireframe
Renk ve görsel olmadan sayfanın iskeleti çizilir. Amaç içeriğin sırasını ve önceliğini çözmektir.
4. Arayüz tasarımı
İskelet, markanın görsel diliyle birleşir: tipografi, renk, bileşenler ve etkileşimler.
5. Prototip ve test
Tıklanabilir bir prototip gerçek kullanıcılarla denenir. Beş kişilik basit bir test bile en belirgin sorunları ortaya çıkarır.
6. Geliştirme ve ölçüm
Tasarım koda dönüşür; yayından sonra gerçek kullanım verisiyle geliştirilmeye devam eder.
İyi bir arayüzün ölçütleri
- Kullanıcı nerede olduğunu her zaman bilir
- En önemli aksiyon her ekranda belirgindir
- Aynı öğe her yerde aynı davranır
- Metinler rahat okunur
- Dokunma alanları yeterince büyüktür
- Hata mesajları çözümü söyler
- Sayfa hızlı tepki verir
- Klavye ve ekran okuyucuyla kullanılabilir
Erişilebilirlik
Erişilebilir tasarım, görme, işitme veya motor farklılıkları olan kullanıcıların da siteyi kullanabilmesini sağlar ve herkes için kullanımı kolaylaştırır.
- Metin ile arka plan arasında yeterli kontrast (normal metin için en az 4,5:1)
- Bilgiyi yalnızca renkle aktarmamak
- Görsellerde anlamlı alt metin
- Görünür klavye odağı
- Hareketi azaltmayı tercih eden kullanıcılara saygı
Mobil arayüz tasarımı
Mobil tasarım masaüstünün küçültülmüş hali değildir. Ekran dar, dikkat kısa, etkileşim parmakladır.
- En önemli içerik en üstte
- Başparmakla ulaşılabilir temel aksiyonlar
- Kısa formlar ve doğru klavye türü
- Tıklanabilir telefon numarası
- Yatay kaydırma gerektirmeyen düzen
Tasarım sistemi nedir?
Tasarım sistemi; renk, tipografi, boşluk ve bileşenlerin tek bir yerde tanımlandığı kurallar bütünüdür. Sayfa sayısı arttıkça tutarlılığı korur ve yeni sayfaların hızlı üretilmesini sağlar.
UX ve SEO ilişkisi
Bilgi mimarisi, sayfa hızı, mobil kullanılabilirlik ve içeriğin okunabilirliği hem kullanıcı deneyiminin hem SEO’nun konusudur. Bu yüzden ikisini ayrı projeler olarak değil, aynı sürecin parçaları olarak ele almak daha sağlıklıdır.
İçindekiler
İçindekiler
Sık Sorulan Sorular
UX mi daha önemli, UI mı?
İkisi birbirinin yerine geçmez. İşleyişi iyi ama görünümü güven vermeyen bir site de, güzel ama kullanışsız bir site de hedefine ulaşamaz.
Küçük bir işletme sitesi için UX çalışması gerekir mi?
Kapsamlı bir araştırma şart değildir, ama kullanıcının kim olduğunu, ne aradığını ve hangi aksiyonu almasını istediğinizi netleştirmek her ölçekte gereklidir.
Wireframe olmadan doğrudan tasarıma geçilebilir mi?
Geçilebilir, ama içerik sırası ve öncelik sorunları görsel tasarım aşamasında fark edildiğinde düzeltmek daha maliyetlidir.
Fentra
Sitenizin deneyimini birlikte gözden geçirelim.
Mevcut sitenizde kullanıcıların nerede zorlandığını ve tasarımın hedefinize ne kadar hizmet ettiğini birlikte değerlendirebiliriz.
İlgili rehberler
Web Tasarım
Web Tasarım Örnekleri
İyi bir web sitesini estetik değil; UX, hız, mobil deneyim ve dönüşüm açısından değerlendirme rehberi.
Web Tasarım
Web Sitesi Nasıl Kurulur?
Domain ve hosting seçiminden tasarım, SEO, hız ve yayına kadar baştan sona kurulum rehberi.
Web Tasarım
Hazır Web Sitesi mi, Özel Tasarım mı?
Hazır site, WordPress teması ve özel tasarımı maliyet, SEO, hız ve büyüme açısından karşılaştırma.
